Andere lopende projecten

Landslide and flood hazards and vulnerability in NW Rwanda: towards applicable land management and disaster risk reduction (LAFHAZAV / 2020-2024 / ARES)

Rwanda wordt vaak getroffen door ernstige gevallen van aardverschuivingen en overstromingen. Het is ook een van de dichtstbevolkte gebieden van de wereld. Deze context van sterke demografische druk heeft geleid tot aanzienlijke veranderingen in landgebruik/landbedekking (LULC) die waarschijnlijk de oorzaak zijn van een toename van het aantal aardverschuivingen en overstromingen, met name in de bergachtige gebieden van NW Rwanda in de buurt van het Volcanoes National Park. Niettemin blijven de effecten van LULC en de veranderingen daarin op het optreden van deze natuurgevaren moeilijk te voorspellen en te kwantificeren. Als gevolg daarvan blijft de ontwikkeling van geschikte strategieën voor landbeheer (waarbij een evenwicht wordt gevonden tussen het minimaliseren van de gevolgen van deze gevaren en de hoge bevolkingsdruk) een grote uitdaging. Dit is vooral het geval in het licht van de klimaatverandering.
Dit project wil daarom de effecten bestuderen van LULC en de veranderingen ervan gedurende de voorbije 60 jaar op de omvang en frequentie van aardverschuivingen en overstromingen, alsook de impact van deze gevaren op de bevolking. Ons onderzoek zal zich richten op twee rivierbekkens in NW-Rwanda met vergelijkbare topografische en klimatologische kenmerken maar zeer verschillende niveaus van LULC-verandering. De verwachte resultaten van dit onderzoek zijn een beter inzicht in de fysische en antropogene factoren die deze twee gevaren beïnvloeden en een beter begrip van de kwetsbaarheid van de bevolking voor deze gevaren. De resultaten van het project zullen zijn: (1) een grotere onderzoekscapaciteit om wetenschappelijke risicobeoordelingen uit te voeren, waarbij specifieke hydrogeomorfische gevaren en bijbehorende risico's worden geïntegreerd met de menselijke dimensies van risico's; (2) het vermogen om actuele beoordelingen te maken van deze twee hydrogeomorfische gevaren, die zullen worden gebruikt om het bewustzijn te vergroten en geschikte mitigatie- en weerbaarheidsstrategieën te identificeren met blootgestelde gemeenschappen en alle relevante belanghebbenden die betrokken zijn bij rampenrisicovermindering; (3) een sterk partnerschap vanaf het begin van het project met lokale en nationale belanghebbenden die betrokken zijn bij rampenrisicovermindering, voor een betere integratie van wetenschappelijke inzichten in het beleid inzake natuurlijke gevaren en risicobeheer.

 

Prevention and mitigation of urban gullies: lessons learned from failures and successes (PREMITURG / 2018-2023 / ARES)

Overvloedige regenval, ongeschikte stadsinfrastructuur en gebrek aan stadsplanning leiden tot de vorming van grote geulen in vele Congolese steden. Deze stedelijke geulen worden vaak in enkele uren gevormd door de concentratie van de neerslag. Eenmaal gevormd, blijven zij zich in de daaropvolgende jaren meestal uitbreiden. Gezien hun aard en ligging in dichtbevolkte gebieden eisen zij vaak slachtoffers, veroorzaken zij grote schade aan huizen en infrastructuur en belemmeren zij de ontwikkeling van veel (peri-)stedelijke gebieden. Deze problemen zijn rechtstreeks van invloed op de bestaansmiddelen van misschien wel meer dan een miljoen voornamelijk arme mensen in de DRC en kunnen door de snelle stedelijke groei en de klimaatverandering nog sterk verergeren. Er bestaan reeds verschillende initiatieven om bestaande geulen te stabiliseren, maar naar schatting 50% van deze maatregelen faalt. Bovendien krijgt preventie zeer weinig aandacht. Dit project wil bijdragen aan de preventie en mitigatie van stedelijke geulen door het versterken van de onderzoeks- en besluitvormingscapaciteit van Congolese universiteiten en leden van het nationale platform voor risicobeperking bij rampen (DRR). Hiertoe willen we (i) de factoren bestuderen die dit erosieproces beheersen; (ii) de meest effectieve/efficiënte preventie- en mitigatiemaatregelen identificeren; (iii) de maatschappelijke en bestuurlijke context van stedelijke geulen bestuderen en de invloed hiervan op de preventie en mitigatie van stedelijke geulen; en (iv) de verkregen onderzoeksresultaten valoriseren en toepassen. Dit zal voornamelijk gebeuren door de opleiding van 3 MSc van de DRC opgeleid in België, 3 MSc opgeleid in de DRC en 2 doctoraatsstudenten van de DRC opgeleid in België en de DRC. Hun onderzoek zal zich toespitsen op stedelijke geulen en preventie- en mitigatie-initiatieven in Kinshasa, Bukavu en Kikwit. In Kinshasa zal ook de maatschappelijke context van stedelijke geulen worden onderzocht. Naast de opleiding van deze studenten zal het project lokale MSc-studies ondersteunen en een reeks voorspellingsinstrumenten, veldhandleidingen, opleidingen, seminars en workshops ter beschikking stellen om beleidsmakers en andere belanghebbenden te helpen bij de aanpak van dit probleem.

 

Digital citizen science for community-based resilient environmental management  (D-SIRE / 2018-2021 / VLIR-UOS)

Eerdere projecten in Oeganda (bv. AfReSlide) belichtten de ontwikkelingsuitdagingen van de blootstelling van de plattelandsbevolking aan natuurlijke gevaren die gepaard gaan met bevolkingsdruk, fragiele bestaansmiddelen en grondschaarste. Om de evolutie van deze gevaren in de tijd te documenteren, potentieel geschikte strategieën te identificeren om de gevolgen ervan te verminderen, en de getroffen gemeenschappen bewust te maken, werden verschillende participatieve instrumenten ontwikkeld, waaronder een serious game en het concept van een geo-observatienetwerk. Dit netwerk is gebaseerd op gegevensverzameling en rapportage door lokale boeren via een smartphone-applicatie. Het concept is tot dusver getest en operationeel gebleken in de Rwenzori bergen, hoewel het nog beperkt is in termen van uitrusting, vaardigheden en geografisch bereik. Het D-SiRe project wil een stap verder gaan door 1/ de geografische reikwijdte van het geo-observatienetwerk uit te breiden tot verschillende districten in Zuidwest Oeganda; 2/ de vaardigheden en kennis van deze geo-observatoren te verbeteren als milieuhelpers die als interface kunnen fungeren tussen de gemeenschappen en de wetenschappers; 3/ onderwijs- en onderzoekscapaciteit ontwikkelen voor het beheer en de analyse van geodatabases in de partneruniversiteiten; 4/ de crowd-sourced database wetenschappelijk valoriseren om spatio-temporele modellering van gevaarlijke processen te verbeteren; 5/ nieuwe methoden ontwikkelen en testen om de implementatie van veerkrachtige bestaanspraktijken te initiëren; 6/ multilaterale interacties bevorderen tussen plattelandsgemeenschappen, districtsautoriteiten en wetenschappers.

 

Making Migration Work for Adaptation to Environmental Changes. A Belgian Appraisal (MIGRADAPT / 2018-2021 / Belspo BRAIN)

In de dichotomie tussen migranten en vluchtelingen/asielzoekers worden eerstgenoemden meestal beschouwd als economisch gemotiveerd en onderscheiden van vluchtelingen, die vluchten voor oorlog en vervolging. Milieuveranderingen maken echter steeds meer deel uit van migratiereizen en behoren tot de factoren die het onderscheid tussen migranten en vluchtelingen op losse schroeven zetten. Tegelijkertijd wordt in de internationale onderhandelingen over klimaatverandering migratie steeds vaker genoemd als een mogelijke aanpassingsstrategie aan de gevolgen van klimaatverandering. MIGRADAPT bekijkt de rol van het milieu als drijvende kracht achter de recente migratie naar België. Hoewel het onwaarschijnlijk is dat men milieuveranderingen kan aanwijzen als een belangrijke drijfveer voor migratie naar België, behalve in uitzonderlijke gevallen, zal het project eerder trachten een beoordeling te geven van hoe migranten het milieu zien als een factor die hun migratiereis heeft beïnvloed, en hoe zij de huidige milieuverstoring in hun landen van herkomst percipiëren. Daarnaast levert MIGRADAPT bewijs over hoe en onder welke voorwaarden migratie naar België de aanpassing en veerkracht van herkomstgemeenschappen kan ondersteunen en ook over hoe de perceptie die migranten hebben over milieuschokken in hun herkomstgemeenschappen een impact kan hebben op het bedrag, de vorm en het gebruik van de socio-economische overmakingen. Door de transnationale en multisite-methodologie die zowel de drijvende krachten achter als de gevolgen van migratie in kaart brengt, richt MIGRADAPT zich op het multifactoriële aspect van de dynamiek van milieumigratie en de gevolgen daarvan voor zowel migranten als degenen die in de gemeenschappen van herkomst blijven. 

Logo Georiska